BU MAĞDURİYET NASIL GİDERİLİR?

0
24

Ülke olarak, enerjide dışa bağımlılıktan kurtulabilmemizin yolu, yerli ve yenilenebilir enerji
potansiyelimizi çok iyi ve akıllıca kullanmaktan geçiyor. Türkiye’de, son yıllarda
yenilenebilir enerji üretiminde büyük gelişmeler kaydedildi. Bunun en büyük nedeni ise,
yenilenebilir enerji kaynaklarını destekleme mekanizması (YEKDEM) olmuştur. 
Yenilenebilir enerji kaynağından, Rüzgar, HES, Jeotermal, Güneş, Biyokütle v.b. gibi
kaynaklardan enerji üreten santrallere devletin teşviği bulunmaktadır. Bunun için;
yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretilmesi ve YEK Belgesi alınarak elektrik
piyasasına satılması, YEKDEM’e dahil olmanız gerekiyor.  YEKDEM; Yenilenebilir Enerji
Kaynaklarını Destekleme Mekanizması’nın açılımıdır. Bir santral kurduğunuzda YEKDEM
Mekanizmasına dahil olursanız üretim türünüze göre devletin belli miktarlar üzerinden alım
garantisi vardır. 
YEKDEM’e katılan yatırımcı, on yıl süreyle destek fiyatlarından faydalanılabilecektir.
5346 sayılı YEK Kanunu’nun yürürlük tarihi olan 18/5/2005 tarihinden 31/12/2020 tarihine
kadar işletmeye girmiş ya da girecek olan ve bu Kanun kapsamında yer alan üretim tesislerine
10 yıl süre ile uygulanır. Buna göre; YEKDEM mekanizmasının, yatırımcılara garanti ettiği
alım fiyatı rakamları aşağıda belirtilmiştir.  
Güneş: 13.3 dolar-cent/kWh
Biyokütle: 13.3 dolar-cent/kWh
Jeotermal: 10.5 dolar-cent/kWh
Rüzgar: 7.3 dolar-cent/kWh
Hidroelektrik: 7.3 dolar-cent/kWh

Elektrik Mühendisleri Odası
Gaziantep Şube Başkanı İslim Arıkan Sözlerine söyle devam etti.
Bu alım garantisinin elektrik piyasasına bir maliyeti olmaktadır. Son Kaynak Tedarik
Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ’de, “serbest tüketici niteliğine haiz olduğu halde,
elektrik enerjisini ikili anlaşmalarla temin etmeyen tüketicilere, elektrik enerjisi tedariki”
olarak tanımlanan Son Kaynak Tarifesi uygulanmaktadır. 2019 yılında 10 Milyon kWh/yıl
tüketimini aşan aboneler (genellikle sanayi bölgesinde olan aboneler) Son Kaynak Tedarik
Tarifesi kapsamında anılan bir tarifeden faturalandırılmaktadırlar. Bu tarifede elektrik fiyatını
belirleyen iki unsur PTF (Piyasa Takas Fiyatı) ve YEKDEM (Yenilenebilir Enerji Kaynakları
Destekleme Mekanizması) bedelleridir.
YEKDEM mekanizmasında verilen teşviklerin  dolar üzerinden hesaplanması ve son
dönemde kurlarda yaşanan değişim, YEKDEM’den faydalanan santral sayılarının
çoğalması, YEKDEM mekanizmasında üreticilere verilen teşviklerin oluşturduğu yükün tüm
elektrik tüketicileri yerine sadece serbest tüketiciler üzerinden karşılanması ile serbest
tüketicilere elektrik satışı yapan elektrik tedarikçileri zor duruma düşmeye başladı.
YEKDEM, bir taraftan sisteme dahil olan üreticinin yüzünü güldürürken, diğer taraftan
sanayici YEKDEM yükü ile karşı karşıya kalmaktadır. YEKDEM bedeli sabit bir bedel
olmayıp, her ay oranı değişmektedir. Buda sanayicinin planlama yapmasına en büyük

engellerden bir tanesidir. Sanayici; YEKDEM’den kaynaklanan, Temmuz ayında, Haziran
ayına göre %35-40 arasında fazla elektrik faturası ile karşı karşıya kaldı. Ağustos ayında oran
düştü.
Zorunlu maliyet oluşturan enerji maliyetlerinin her ay değişim göstermesi, sanayicinin her ay
farklı elektrik faturası ile karşı karşıya kalması, sanayiciler için uzun vadeli bağlantılar,
planlar yapmalarını zorlaştırmaktadır.
Elektrik faturalarından kaynaklı, makinaların durmasını, istihdam sorunu yaşanmasını arzu
etmiyoruz. Her iki taraf içinde uygun olan koşulların oluşturulmasına ihtiyaç vardır.
Sanayicinin uzun vadeli planlama yapması için sabit YEKDEM bedeline ihtiyaç vardır.
YEKDEM sonrası destekleme modeli de, bir an önce ortaya konulmalıdır.
Özellikle OSB Bölgelerinde, öztüketim modelli çatı GES yatırımı sanayiciyi, hem yüksek
elektrik maliyetlerinden kurtaracak, hem şebekeye bağlı olmanın getirdiği riskleri minimize
edecektir. Bu konu da da ; Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nde Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmelik, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayımlanarak
yürürlüğe girdi.  Değişikliğe göre OSB’lerde katılımcının tesisinin çatısında ve cephesinde
kurulan güneş ve rüzgar enerjisine dayalı elektrik üretim tesisleri, güneş ve rüzgardan elektrik
üreten tesislerin kurulmasıyla ilgili kısıtlamalardan muaf tutulacaktır.  Yakın zamanda sanayi
bölgelerinde fabrikaların çatılarında GES yatırımlarını ve avantajlarını göreceğimize
inanıyoruz. Sanayimizin bu konuda, yerli teknoloji yatırımları ile taçlanmasını diliyoruz.
Tüm kamu kurum ve kuruluşların çatılarında GES uygulamalarını bekliyoruz.
Tüm Üniversite çatılarında GES uygulamalarını ve yerli teknolojilerin çalışılmasını,
üretilmesini bekliyoruz.
Çatı uygulamaları içinde, çatı sahibi ile ortaklık yapacak veya tüm yatırımı kendisi
karşılayacak yatırımcılara da kolaylık sağlanmasını bekliyoruz.
Ülkemizin dışa bağımlı olduğu enerjide doğru bilgilendirme, doğru yatırım için de, Sanayi
Odaları, Ticaret Odaları, OSB Müdürlükleri, ilgili Meslek Odaları ile çalıştaylar yapılıp, aynı
dili kullanmalarını öneriyoruz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here